Smederevska tvrđava (Smederevo), podignuta u prvoj polovini 15. veka od strane despota Đurada Brankovića, vekovima je stajala kao simbol moći i odbrane srpske države.
Nekada je bila pulsirajuće središte srednjovekovnog života, prepuno plemića, stražara i zanatlija, dok su njene zidine odolevale opsadama i vremenskim izazovima. Danas, više od šest vekova kasnije, ista ta tvrđava stoji očuvana kao svedok bogate prošlosti, otvorena za posetioce koji mogu da zakorače u dvorišta, kule i zidine i dožive deo istorije na sopstvenoj koži.
Masivna arhitektura i legende, uključujući onu o Prokletoj Jerini, i dalje fasciniraju i inspirišu, dok kulturne manifestacije, koncerti i izložbe daju novi život ovom drevnom kompleksu. Smederevska tvrđava tako postaje mesto gde se istorija i savremeni život susreću, spajajući vekove i pružajuci jedinstveno iskustvo svim posetiocima.
Istorijat
Njena gradnja počela je po nalogu despota Đurada Brankovića, koji je tada preselio prestonicu Srbije iz Beograda u Smederevo. Prednosti ove lokacije bila su dobra saobraćajna veza i vojnostrateške mogućnosti za odbranu.
Tvrđava je projektovana kao obrambeni kompleks sposoban da odoli turskim napadima i služila je kao poslednja linija odbrane srpske države u vreme pre pada pod Osmansko carstvo. Ogromne zidine Velikog i Malog grada, od kog se sastojala, masivne kule- čak njih 25, i raskošna unutrašnjost govorili su o moći i bogatstvu Brankovića, ali su se o njima pričale i legende.
Legende
Najpoznatija je ona o „Prokletoj Jerini”, despotskoj supruzi koja je po narodnom predanju zaslužna za težak rad i patnju ljudi koji su gradili tvrđavu.
Tokom vekova, Smederevska tvrđava bila je svedok brojnih istorijskih dogadaja, od ratova i opsada do perioda prosperiteta i trgovine na Dunavu. Sa površinom od 14,5 hektara ubraja se međunajveća ravničarska utvrđenja Evrope iz tog perioda. Pala je pod osmansku vlast 1459, što je ujedno označilo i kraj Srpske despotovine.
Danas je očuvana kao spomenik kulture od izuzetnog značaja i predstavlja dragocen turistički resurs. Posetioci mogu da obiđu zidine, kule, dvorišta i kapije, a u okviru tvrđave često se održavaju kulturne manifestacije, koncerti i rekonstrukcije istorijskih događaja. Njena monumentalna arhitektura, spoj prirodne lepote okoline i bogata istorija čine je savršenom destinacijom za sve koji žele da iskuse duh srednjeg veka i da bolje upoznaju bogatu srpsku prošlost.
Sam ulaz u kompleks Smederevske tvrđave se ne naplaćuje, dok je karta za ulazak u grad u okviru zidina 250 dinara po osobi.
ŠTA JOŠ VIDETI U SMEDEREVU
Pored impozantne Smederevske tvrdave, grad Smederevo nudi posetiocima još brojne zanimljive lokacije i sadržaje. Poznati su po vinskoj tradiciji, a manifestacija “Smederevska jesen” , spoj folklora, muzike i gastronomije, ali pre svega vina i grožđa, odavno je prerasla okvire ovog kraja.
Održava se decenijama unazad u septembru u Smederevskoj tvrđavi, kao i centralnim gradskim zonama.
Među kulturnim i istorijskim znamenitostima ističe se i Vila “Zlatni breg” letnjikovac dinastije Orenović, raskošna rezidencija koja svedoci o plemićkom luksuzu i bogatoj prošlosti ovog kraja. Vila se nalazi u naselju Plavinac, četiri kilometara od centra grada (stari put Smederevo- Beograd).
Kako se može naći na internet stranici Vile, 1829. u vreme najveće slave i ugleda, knez Miloš, osnivač dinastije Obrenović, kupio je ovde imanje sa vinogradom od izvesnog Turčina, a dvorski život u ovom kraju ustanovljen je za vreme kralja Milana i kraljice Natalije. Po razvodu, vila je pripala kralici Nataliji, koja je promenila deo unutrašnjosti zdanja.
Vilu možete obići od 1. aprila do 1.oktobra, ali je prethodna najava obavezna u Turisičko- inforamtivnom centru Smedereva.
Autor: Umetničko stvaralaštvo
Fotografije i snimak: Marko Nisić
